چهارچوب و روکوب درب داخلی چیست و کدام متریال انتخاب بهتری است؟
اگر قرار است درب داخلی (اتاق، پذیرایی، سرویس) نصب کنید، دو قطعه بیشترین اثر را روی کیفیت نهایی، تمیزی کار، دوام و حتی زیبایی دارند: چهارچوب و روکوب. خیلی از ایرادهایی مثل لقزدن درب، بد بسته شدن، زشت دیده شدن درزها یا ناهماهنگی با دکور، معمولاً از انتخاب اشتباه همین دو مورد شروع میشود.
در این مقاله، دقیق و شفاف توضیح میدهیم چهارچوب و روکوب چیست، چه فرقی دارند، هر متریال چه مزایا/معایبی دارد و در نهایت برای شرایط مختلف خانه شما بهترین انتخاب کدام است.
چهارچوب درب چیست؟
چهارچوب همان فریم اصلی دورِ درب است که:
لولا روی آن نصب میشود
جای قفل و زبانه روی آن در نظر گرفته میشود
وزن درب را تحمل میکند
تراز بودن و درست بسته شدن درب به آن وابسته است
پس چهارچوب «قطعه فنی» و سازهای کار است.
روکوب چیست؟
روکوب (که بعضیها به آن دورکوب هم میگویند) قاب یا نوارهای پوشانندهی دورِ چهارچوب است که بعد از نصب، روی کار میآید و وظیفهاش:
پوشاندن درز بین دیوار و چهارچوب
تمیز و یکدست کردن ظاهر نصب
پنهان کردن اثرات گچکاری، فوم، پیچ یا ناصافی کنارهها
افزایش زیبایی و هماهنگی با دکوراسیون
روکوب «قطعه ظاهری و تکمیلی» کار است، اما در نتیجهی نهایی خیلی تعیینکننده است.
فرق چهارچوب و روکوب در یک جمله
چهارچوب: قطعهی اصلی نصب و عملکرد درب
روکوب: قطعهی تکمیلی برای پوشش درزها و زیبایی نهایی
متریالهای رایج چهارچوب و روکوب درب داخلی
در فروشگاههای تخصصی درب، معمولاً با این گزینهها روبهرو میشوید:
چهارچوب فلزی
چهارچوب MDF خام
چهارچوب MDF رنگشده
چهارچوب روکش PVC
چهارچوب پلیوود (Plywood)
و برای روکوب هم معمولاً همین خانوادهها (بهخصوص MDF و PVC) استفاده میشود.
در ادامه هرکدام را کاربردی بررسی میکنیم.
1) چهارچوب فلزی (گزینه پرکاربرد در ساختمانسازی)
مناسب برای چه کسی است؟
اگر ساختمان در مرحله ساخت است یا چهارچوب از قبل فلزی نصب شده، این گزینه رایجترین انتخاب است.
مزایا
استحکام بالا و عمر زیاد
پایه مناسب برای نصب دربهای متنوع
در پروژههای ساختمانی انتخاب استاندارد و رایج
نکته مهم برای فروشگاهها
چهارچوب فلزی معمولاً برای ظاهر نهایی نیاز به روکوب دارد تا درزها پوشانده شود و کار شکیل دیده شود.
2) چهارچوب MDF خام (قابل سفارشیسازی)
ویژگی اصلی
MDF خام یعنی چهارچوب/روکوب بدون رنگ و روکش؛ مناسب زمانی که میخواهید رنگ دقیقاً مطابق دکور یا رنگ درب اجرا شود.
مزایا
اقتصادیتر
آماده برای رنگکاری طبق سلیقه مشتری
ظاهر نهایی میتواند خیلی شیک شود (اگر رنگ و اجرا باکیفیت باشد)
محدودیت
در برابر رطوبت حساستر است و برای محیطهای مرطوب گزینه ایدهآل نیست (مگر با پوشش درست و اصولی).
3) چهارچوب MDF رنگشده (آماده نصب، ظاهر تمیز)
مناسب برای چه کسی است؟
برای واحدهای آماده یا بازسازی که میخواهند سریعتر به نتیجه برسند و رنگهای پرطرفدار (مثل سفید/طوسی/کرم) مد نظرشان است.
مزایا
ظاهر یکدست و مرتب
نصب سریعتر
انتخاب خوب برای سبکهای مدرن
محدودیت
کیفیت نهایی کاملاً به کیفیت رنگ و اجرای رنگ وابسته است (ضربه، خط و خش، یا رنگ ضعیف میتواند ظاهر را خراب کند).
4) چهارچوب روکش PVC (گزینه محبوب برای رطوبت و نظافت راحت)
PVC معمولاً بهصورت روکش روی MDF یا متریال مشابه اجرا میشود و نتیجه، روکوب/چهارچوبی است که نسبت به MDF خام، مقاومت رطوبتی بهتری دارد.
مزایا
مقاومتر در برابر رطوبت نسبت به MDF خام و رنگشده
تمیزکاری آسان
تنوع طرح و رنگ
مناسب برای
سرویس بهداشتی، حمام (با رعایت اصول نصب)
آشپزخانه
فضاهای نیمهمرطوب یا پرتردد
5) چهارچوب پلیوود (Plywood) و نکته مهم «ضدآب بودن»
پلیوود از لایههای چوبی ساخته میشود که با چسبهای مخصوص روی هم پرس شدهاند.
نکته کلیدی: همه پلیوودها یکسان نیستند.
پلیوود چه زمانی واقعاً ضدآب است؟
پلیوودهایی که با استانداردهای WBP یا مدلهای Marine تولید میشوند، برای شرایط رطوبتی بسیار مقاومتر هستند و در بازار به عنوان پلیوود ضدآب شناخته میشوند.
مزایا
استحکام بالا
پایداری بهتر (کمتر تاب برمیدارد)
گزینه حرفهایتر برای کارهای حساس یا طول عمر بالا
محدودیت
معمولاً قیمت بالاتر
باید دقیق مشخص شود «نوع» پلیوود چیست (معمولی یا ضدآب/Marine)
روکوب MDF یا روکوب PVC؟ کدام بهتر است؟
این سؤال جزو پرتکرارترینهاست. پاسخ سادهاش این است:
اگر محیط کاملاً خشک است و رنگ سفارشی میخواهید → روکوب MDF (خام یا رنگشده)
اگر محیط رطوبت، شستوشو یا بخار دارد → روکوب روکش PVC (یا متریال مقاومتر مثل پلیوود مناسب)
و یک نکته مهم: روکوب خوب فقط «جنس» نیست؛ برش تمیز، اتصال دقیق گوشهها و نصب درست در نتیجه نهایی تعیینکننده است.
روکوب MDF یا روکوب PVC؟ کدام بهتر است؟
این سؤال جزو پرتکرارترینهاست. پاسخ سادهاش این است:
اگر محیط کاملاً خشک است و رنگ سفارشی میخواهید → روکوب MDF (خام یا رنگشده)
اگر محیط رطوبت، شستوشو یا بخار دارد → روکوب روکش PVC (یا متریال مقاومتر مثل پلیوود مناسب)
و یک نکته مهم: روکوب خوب فقط «جنس» نیست؛ برش تمیز، اتصال دقیق گوشهها و نصب درست در نتیجه نهایی تعیینکننده است.
چه عواملی روی قیمت چهارچوب و روکوب اثر میگذارد؟
بهجای دادن «عدد ثابت» (که مدام تغییر میکند)، حرفهایتر این است که عوامل قیمت را شفاف کنیم تا مشتری دقیق تصمیم بگیرد:
متریال (فلزی، MDF خام، MDF رنگشده، PVC، پلیوود/Marine)
ابعاد و ضخامت (عرض دیوار، ارتفاع و ضخامت روکوب)
کیفیت روکش/رنگ (ضخامت و کیفیت PVC یا کیفیت رنگ و زیرکار)
نوع اجرا (یکطرف روکوب یا دوطرف، ابزارخورده/ساده، تاجدار/بدون تاج)
یراق و جزئیات نصب (آمادهسازی، تراز، فومکاری، برش ۴۵ درجه گوشهها)
چه عواملی روی قیمت چهارچوب و روکوب اثر میگذارد؟
ساختمان نوساز با چهارچوب فلزی → روکوب MDF یا PVC (بسته به رطوبت/دکور)
بازسازی و تمرکز روی ظاهر مدرن → MDF رنگشده یا روکش PVC
فضای مرطوب یا شستوشو → روکش PVC یا پلیوود ضدآب (Marine/WBP)
کار با دوام بالا و حساسیت کیفیت → پلیوود ضدآب گزینه حرفهایتری است
اشتباهات رایج موقع خرید
انتخاب روکوب باریک که درز دیوار را کامل نمیپوشاند
انتخاب MDF خام برای محیط مرطوب
بیتوجهی به کیفیت روکش PVC یا کیفیت رنگ
نصب غیرتراز (باعث گیر کردن یا صدا دادن درب میشود)
انتخاب چهارچوب بدون توجه به عرض دیوار (نیاز به پشتبند/کاشیخور و…)
سوالات پرتکرار
آیا میشود بدون روکوب کار را تحویل داد؟
میشود، اما معمولاً نتیجه نهایی تمیز و حرفهای دیده نمیشود چون درزها و ناصافیها مشخص میماند.
برای سرویس بهداشتی، روکوب MDF خوب است؟
اگر محیط رطوبتی است، معمولاً روکش PVC انتخاب مطمئنتری است.
پلیوود همیشه ضدآب است؟
خیر. «ضدآب بودن» به نوع پلیوود (مثل Marine/WBP) و مشخصات تولید آن وابسته است.
جمعبندی
چهارچوب = بخش اصلی نصب و عملکرد
روکوب = تکمیلکار برای پوشش درز و زیبایی
انتخاب متریال باید بر اساس رطوبت محیط، سبک دکور، بودجه و کیفیت اجرای مدنظر انجام شود.
برای رطوبت: PVC یا پلیوود ضدآب (Marine/WBP) انتخابهای مطمئنتری هستند.
